Een lekkende kraan is een van de meest voorkomende huishoudelijke problemen. Gelukkig kun je de meeste lekkages zelf verhelpen met de juiste kennis en gereedschappen. Deze uitgebreide gids helpt je stap voor stap bij het repareren van verschillende kraantypes, van eenvoudige mengkranen tot complexe thermostaatkranen.
Met de juiste aanpak bespaar je niet alleen geld op loodgieterskosten, maar voorkom je ook verspilling van kostbaar drinkwater. Een druppelende kraan kan namelijk tot 15 liter water per dag verspillen.
Oorzaken van een lekkende kraan herkennen
Voordat je begint met repareren, is het belangrijk om de oorzaak van de lekkage te identificeren. Dit bepaalt welke reparatiemethode je moet gebruiken en welke onderdelen je mogelijk moet vervangen.
De meest voorkomende oorzaken zijn versleten afdichtingen, zoals O-ringen en pakkingen. Deze rubberen onderdelen worden na verloop van tijd hard en bros door kalk en temperatuurwisselingen. Ook een defecte kraanventiel of cartridge kan leiden tot lekkage.
Lekkage bij de uitloop wijst meestal op een defecte cartridge of kraanventiel. Bij mengkranen is dit vaak het gevolg van versleten zittingen waar het ventiel op rust. Lekkage bij de hendel of draaiknop duidt op versleten O-ringen rond de spindel. Lekkage onder de kraan komt meestal door defecte aansluitingen of een beschadigde moer.
Benodigde gereedschappen en materialen
Een goede voorbereiding is essentieel voor een succesvolle reparatie. Zorg ervoor dat je alle benodigde gereedschappen bij de hand hebt voordat je begint. Dit voorkomt frustratie en onnodige onderbrekingen tijdens het werk.
| Gereedschap | Toepassing | Geschatte kosten |
|---|---|---|
| Pijptang | Vastdraaien moeren en fittingen | € 15-25 |
| Inbussleutelset | Verwijderen hendels en cartridges | € 10-20 |
| Schroevendraaier set | Bevestigingsschroeven | € 8-15 |
| Multimeter | Testen elektrische aansluitingen (thermostaatkranen) | € 20-40 |
Qua materialen heb je verschillende onderdelensets nodig afhankelijk van je kraantype. Een gemengd setje kraanleertjes kost je tussen de € 8 en € 15, o-ringen kosten tussen € 2-5 per set, cartridges variëren van € 15-40, en complete reparatiesets zijn verkrijgbaar vanaf € 20. Koop altijd reserveonderdelen van hetzelfde merk als je kraan voor optimale pasvorm.
Stappenplan kraanleertje vervangen
Oudere kranen werken vaak met kraanleertjes in plaats van moderne cartridges. Je herkent deze kranen doordat je meerdere keren moet draaien om ze volledig te openen. Het kraanleertje is een klein rubber schijfje dat het water tegenhoudt wanneer de kraan dicht staat.
Deze traditionele kranen zijn nog altijd wijdverspreid in Nederlandse huishoudens. Het vervangen van een kraanleertje is relatief eenvoudig en kost weinig tijd. Door het systematisch aan te pakken voorkom je beschadigingen aan het kraanmechanisme.
- Stap 1: Verwijder de kraanknop door eerst het gekleurde dopje (rood of blauw) eruit te lichten met een kleine schroevendraaier. Draai vervolgens de schroef onder het dopje los en trek de knop van de kraan af. Bewaar alle onderdelen in een bakje.
- Stap 2: Draai het bovenste gedeelte van de kraan los met een steeksleutel. Dit is het binnenwerk dat je eruit moet halen om bij het kraanleertje te komen. Draai linksom en let op dat je de schroefdraad niet beschadigt.
- Stap 3: Inspecteer het binnenwerk. Onderin vind je het kraanleertje, vaak vastgezet met een klein schroefje. Draai dit schroefje los en verwijder het oude leertje. Controleer het leertje op scheuren, verharding of andere slijtage.
- Stap 4: Plaats het nieuwe kraanleertje van de juiste maat. Kraanleertjes zijn verkrijgbaar in sets met verschillende afmetingen. Gebruik altijd de exacte maat van het originele leertje voor optimale afdichting.
- Stap 5: Vervang ook de pakkingring tussen het binnenwerk en het kraanhuis. Deze ring voorkomt lekkage rond de kraan spindel. Breng wat siliconenvet aan op alle rubberen onderdelen voor soepele werking.
- Stap 6: Monteer alles in omgekeerde volgorde. Draai het binnenwerk handvast aan, niet te strak om de pakkingen niet te beschadigen. Plaats de knop terug en test de kraan door het water weer aan te zetten.
| Kraanleertje type | Diameter | Dikte | Prijs per stuk |
|---|---|---|---|
| Standaard mengkraan | 12-16 mm | 2-3 mm | € 0,50-1,00 |
| Kleine fonteinkraan | 8-12 mm | 1-2 mm | € 0,40-0,80 |
| Grote keukenkraan | 16-20 mm | 3-4 mm | € 0,60-1,20 |
| Assortiment set (20 stuks) | Gemengd | Gemengd | € 8-15 |
Het is verstandig om een assortiment kraanleertjes in huis te hebben vanwege de verschillende maten die gebruikt worden. Een complete set kost weinig en bespaart tijd bij toekomstige reparaties. Bewaar de sets op een droge plaats om uitdroging van het rubber te voorkomen.
Stappenplan mengkraan repareren
Mengkranen zijn de meest voorkomende kraantypes in Nederlandse huishoudens. Ze werken met twee separate ventielen voor warm en koud water. Het reparatieproces is relatief eenvoudig als je systematisch te werk gaat.
Begin altijd met het afsluiten van de hoofdwaterkraan onder de gootsteen of bij de watermeter. Open vervolgens beide kranen volledig om het resterende water uit de leidingen te laten lopen. Dit voorkomt wateroverlast tijdens de reparatie.
- Stap 1: Verwijder de kraan handvatten door de schroeven onder de decoratieve kapjes los te draaien. Gebruik hiervoor een kleine schroevendraaier. Bewaar alle onderdelen in een bakje om niets kwijt te raken.
- Stap 2: Draai de pakkingmoer los met een pijptang. Deze zit direct onder het handvat. Draai linksom om los te maken. Controleer de moer op beschadigingen of overmatige kalkaanslag.
- Stap 3: Trek het kraanventiel eruit. Let op de positie en richting, want deze moet later exact zo terug. Inspecteer het ventiel op slijtage, scheuren of andere beschadigingen.
- Stap 4: Vervang de O-ring rond het ventiel en de pakking in de pakkingmoer. Gebruik hierbij wat siliconenvet voor soepele werking. Controleer ook de zitting waar het ventiel op rust.
- Stap 5: Monteer alles in omgekeerde volgorde. Draai de moeren handvast aan, niet te strak om beschadiging te voorkomen. Test de kraan door het water weer open te zetten.
Stappenplan thermostaatkraan repareren
Thermostaatkranen zijn complexer dan mengkranen omdat ze een ingebouwde temperatuurregeling hebben. Deze kranen bevatten thermostaat elementen die reageren op temperatuurveranderingen. Reparaties vergen meer technische kennis en precisie.
Het belangrijkste onderdeel is de thermostaatcartridge, die de watertemperatuur constant houdt. Deze cartridge bevat was of een ander materiaal dat uitzet bij warmte. Defecten aan dit onderdeel leiden tot temperatuurschommelingen of volledige blokkering van de watertoevoer.
De reparatie begint met het voorzichtig verwijderen van de temperatuurknop en volumeknop. Let hierbij op de calibratie-instellingen, want deze moet je later exact reproduceren. Gebruik een inbussleutel om de bevestigingsschroeven los te maken.
Cartridge vervangen vereist speciale aandacht voor de oriëntatie. Thermostaatcartridges hebben vaak een specifieke richting en positie. Verkeerde installatie kan leiden tot omgekeerde temperatuurregeling of beschadiging van het mechanisme.
| Onderdeel | Levensduur | Vervangingskosten |
|---|---|---|
| Thermostaatcartridge | 5-8 jaar | € 40-80 |
| Volumecartridge | 3-5 jaar | € 25-45 |
| O-ringen set | 2-3 jaar | € 5-10 |
Stappenplan keukenkraan repareren
Keukenkranen krijgen intensief gebruik en zijn daarom gevoeliger voor slijtage. Ze hebben vaak een uittrekbare sproei-unit en speciale filters die extra aandacht vereisen tijdens reparaties. De combinatie van vet, zeep en voedselresten kan leiden to verstoppingen in de cartridge.
Modern keukenkranen gebruiken meestal een enkele cartridge voor zowel temperatuur als volume regeling. Deze cartridges zijn groter dan die in badkamerkranen en bevatten complexere mechanismen voor nauwkeurige regeling.
Sproei-unit problemen zijn vaak het gevolg van verstopte gaatjes of defecte slangen. Demonteer de sproei-unit door de moer onder de kraan los te draaien. Spoel alle onderdelen grondig met warm water en gebruik een tandenstoker om verstopte gaatjes vrij te maken.
Cartridge vervangen bij keukenkranen vereist meestal het verwijderen van decoratieve afdekkingen. Let op dat je de watertoevoerslangen niet beschadigt tijdens demontage. Deze zijn vaak korter dan bij badkamerkranen vanwege ruimtegebrek onder het aanrecht.
Buitenkraan repareren
Lekkende buitenkraan: speciale aandachtspunten
Buitenkraan repareren? Vaak is vervangen gewoon een stuk gemakkelijker.
Buitenkranen hebben unieke uitdagingen vergeleken met binnenhuiskranen. Ze staan bloot aan weersomstandigheden, temperatuurschommelingen en krijgen vaak minder onderhoud omdat ze seizoensgebonden worden gebruikt. Deze factoren maken buitenkranen gevoeliger voor specifieke soorten lekkages en slijtage.
De meest voorkomende oorzaak van lekkende buitenkranen is verouderde teflontape rond de schroefdraad. Deze tape zorgt voor de afdichting tussen de kraan en de wandaansluiting. Door ouderdom verliest de tape zijn veerkracht en ontstaan er lekkages bij de aansluiting. Dit probleem is relatief eenvoudig zelf op te lossen door de tape te vervangen.
Een tweede veelvoorkomende oorzaak zijn versleten kraanschijfjes of O-ringen door te stevig aandraaien. Omdat buitenkranen vaak worden vastgedraaid voor de winter of door onervaren gebruikers te krachtig worden bediend, verslijten de interne afdichtingen sneller dan bij normale huishoudkranen.
Vorstvrije buitenkranen hebben een complexer mechanisme dan gewone buitenkranen. Het afsluitingsmechanisme zit aan de binnenkant van de gevel, terwijl de bediening aan de buitenkant plaatsvindt via een lange spindel. Deze constructie voorkomt bevriezing maar maakt reparaties technischer.
Bij vorstvrije kranen is enig druppelen na het sluiten normaal, omdat het restwater uit de lange buis moet weglopen. Veel gebruikers interpreteren dit ten onrechte als een lekkage en gaan de kraan te strak aandraaien, wat juist tot echte lekkages leidt. Bij vorstvrije kranen die niet meer goed afsluiten is vaak het rubberen kraanschijfje versleten door het te stevig aandraaien of een onjuist ingekorte spindel. Dit kraanschijfje is vervangbaar zonder de complete kraan te demonteren.
Buitenkraan: seizoensgebonden problemen
Omdat buitenkranen vaak niet dagelijks gebruikt worden bestaat het gevaar dat rubber onderdelen uitdrogen. Dit is vooral problematisch na langere periodes van niet-gebruik, zoals na de winter. Uitgedroogde rubbers kunnen scheuren bij het eerste gebruik in het voorjaar.
Voor normale buitenkranen geldt dat ze voor de winter moeten worden afgesloten via de stopkraan en volledig afgetapt om bevriezingsschade te voorkomen. Veel lekkages in het voorjaar zijn het gevolg van vorstschade aan niet-afgesloten kranen.
Buitenkraan: tegendruk en slangaansluitingen
Vorstvrije buitenkranen kunnen problemen ondervinden bij tegendruk van lange tuinslangen of gesloten systemen. Deze kranen zijn ontworpen om vrij af te wateren en kunnen bij obstructie niet goed functioneren.
Bij het aansluiten van tuinslangen op vorstvrije kranen kan lekkage optreden bij de koppeling. Dit is vaak geen defect aan de kraan zelf, maar een gevolg van de specifieke drukverhouding in vorstvrije systemen.
Wanneer buitenkraan repareren en wanneer vervangen
Bij buitenkranen wegen reparatiekosten vaak niet op tegen vervanging, vooral omdat nieuwe kranen veel duurzamer zijn dan oude modellen. Moderne buitenkranen hebben betere materialen en constructies die langer meegaan onder buitenomstandigheden.
Voor buitenkranen geldt extra dat veiligheid een rol speelt. Buitenkranen met sleutelbediening voorkomen ongecontroleerd gebruik, wat belangrijk is bij langere afwezigheid of in de voortuin.
Het grootste verschil met binnenhuiskranen is dat buitenkranen vaak seizoensonderhoud nodig hebben. Voor de winter controleren op lekkages en na de winter testen van de werking voorkomt grotere problemen en waterverspilling.
Kraan bovendeel vervangen
Het complete kraan bovendeel vervangen is vaak de meest effectieve oplossing bij hardnekkige lekkages die niet verdwijnen door het vervangen van alleen kraanleertjes of O-ringen. Dit bovendeel bevat alle interne mechanismen van de kraan en wordt ook wel cartridge of binnenwerk genoemd. Het vervangen voorkomt dat je binnen enkele weken opnieuw met dezelfde problemen zit omdat alle slijtagegevoelige onderdelen tegelijk worden vernieuwd.
Voor keramische kranen zijn universele bovendelen verkrijgbaar die in de meeste merken passen, terwijl traditionele kranen met kraanleertjes meestal merkspecifieke onderdelen vereisen. Het vervangingsproces begint met het verwijderen van de bedieningshandel en sierring, waarna het bovendeel met een steeksleutel kan worden losgedraaid. Let erop dat nieuwe bovendelen volledig zijn ingevet met kranenvet en dat alle oude afdichtingsringen uit het kraanhuis zijn verwijderd voordat het nieuwe onderdeel wordt geïnstalleerd.
Oude kraanspinsels vervangen
Oude kraanspindels in traditionele mengkranen zijn na jarenlang gebruik vaak de oorzaak van hardnekkige lekkages die niet verdwijnen door het vervangen van alleen het kraanleertje. De spindel is het complete bovendeel van de kraan dat zowel het kraanleertje als de draaimechaniek bevat. Bij oudere kranen komen spindels voor in diameters van 19mm of 22mm, waarbij 22mm het meest voorkomt. Het vervangen van de complete spindel is vaak effectiever dan het repareren van individuele onderdelen, omdat alle slijtagegevoelige onderdelen in één keer worden vernieuwd.
Het herkennen van een slijtagegevoelige spindel gebeurt door symptomen zoals moeilijke bediening, het doordraaien van de kraan zonder dat deze sluit, of permanente lekkage ondanks vervanging van het kraanleertje. Rubberen onderdelen in de spindel degraderen door ouderdom en vervorming, terwijl metalen delen slijten door kalk en voortdurend gebruik. Het vervangen vereist meestal een steeksleutel maat 17 om de spindel los te draaien.
Bij het aanschaffen van nieuwe spindels is het belangrijk het merk en type van je kraan te weten, omdat elk merk zijn eigen binnenwerk heeft. Grohe heeft bijvoorbeeld eigen kraanbovendelen die universeel toepasbaar zijn binnen het merk maar duurder zijn dan generieke alternatieven. Het vervangingsproces omvat het verwijderen van de bedieningshandel, sierring en messing moer voordat de spindel kan worden uitgetrokken. Nieuwe spindels moeten worden ingevet met kranenvet en alle oude ringen moeten volledig uit het kraanhuis worden verwijderd. Door beide spindels tegelijk te vervangen voorkom je dat de ene kant sneller slijt dan de andere, wat tot ongelijke bediening kan leiden.
Je mag ook gewoon een loodgieter inschakelen
Hoewel veel kraan reparaties zelf uit te voeren zijn, zijn er situaties waarbij professionele hulp noodzakelijk is. Het herkennen van deze situaties bespaart tijd, geld en voorkomt verdere schade aan je installatie.
Complexe leidingwerk valt altijd onder professioneel werk. Als de lekkage zich bevindt in de muur of onder de vloer, is gespecialiseerde apparatuur nodig voor lokalisatie en reparatie. Ook bij hoofdleidingen en groepsaansluitingen is professionele kennis essentieel.
Elektriciteit en water vormen een gevaarlijke combinatie. Bij thermostaatkranen met elektronische regeling moet je bij twijfel altijd een professional inschakelen. Verkeerde aansluiting kan leiden tot kortsluiting of elektrocutie.
Garantie overwegingen spelen ook een rol. Nieuwere kranen hebben vaak garantie die vervalt bij ondeskundige reparaties. Controleer je garantiebepalingen voordat je zelf aan het werk gaat. Sommige fabrikanten eisen professionele installatie en onderhoud.
Tijd en frustratie zijn praktische overwegingen. Als een reparatie langer dan twee uur duurt of je meerdere pogingen hebt ondernomen zonder succes, kan een loodgieter uiteindelijk goedkoper uitkomen dan verdere DIY pogingen.
Kosten overzicht: zelf doen versus loodgieter
De kosten van kraan reparaties variëren sterk afhankelijk van het type kraan, de complexiteit van het probleem en of je zelf aan de slag gaat of een professional inhuurt. Een goede kosten-baten analyse helpt je de juiste keuze te maken.
Zelf repareren bespaart aanzienlijk op arbeidskosten, maar vereist wel een investering in gereedschap en tijd. De materiaalkosten zijn hetzelfde, ongeacht wie de reparatie uitvoert. Arbeidskosten van loodgieters variëren tussen € 50-100 per uur (denk provincie vs Randstad), plus eventuele oproepkosten. Deze kosten stijgen aanzienlijk omdat we in Nederland werken met het hoofd nog altijd belangrijker lijken te vinden dan werken met je hoofd, waardoor er een schreeuwend tekort is aan loodgieters. Mocht je dit lezen en je afvragen: welke baan is écht AI-bestendig? Verdiep je dan eens in het loodgietersvak.
| Reparatie type | Zelf doen | Loodgieter kosten | Tijdsbesparing |
|---|---|---|---|
| O-ring vervangen | € 5-10 | € 80-120 | 2-3 uur |
| Cartridge vervangen | € 25-50 | € 120-180 | 1-2 uur |
| Complete kraan vernieuwen | € 80-200 | € 200-350 | 3-4 uur |
| Leidingwerk | Niet aanbevolen | € 150-300 | Professioneel |
Naast directe kosten moet je ook rekening houden met risico’s. Verkeerde reparaties kunnen leiden tot waterschade, die veel duurder uitvalt dan de oorspronkelijke reparatie. Verzekeringen dekken mogelijk geen schade door ondeskundige werkzaamheden.
Preventie: kraan onderhoud tips
Nieuwe kraan gekocht? Schrijf het type en merk op en check direct waar je reserveonderdelen koopt.
Regelmatig onderhoud verlengt de levensduur van je kranen aanzienlijk en voorkomt kostbare reparaties. De meeste onderhoudstaken zijn eenvoudig uit te voeren en kosten weinig tijd. Een systematische aanpak voorkomt dat kleine problemen uitgroeien tot grote reparaties.
Kalkaanslag is de grootste vijand van kranen in Nederland vanwege ons harde water. Regelmatige reiniging met azijn of speciale ontkalkingsmiddelen houdt de interne mechanismen soepel. Let vooral op de uitloop en draaimechanismen waar kalk zich het snelst ophoopt.
Maandelijkse controles helpen problemen vroegtijdig te signaleren. Controleer alle aansluitingen op lekkage, test de werking van hendels en knoppen, en inspecteer O-ringen op scheuren of verharding. Kleine aanpassingen kunnen grote problemen voorkomen.
Jaarlijks groot onderhoud omvat het vervangen van filters, grondige ontkalking van cartridges en het controleren van waterdruk instellingen. Plan dit onderhoud in het voorjaar wanneer de verwarmingsinstallatie ook onderhoud krijgt.
Water kwaliteit heeft grote invloed op de levensduur van kranen. Overweeg een waterontharder als je in een gebied met zeer hard water woont. Dit investering betaalt zich terug door langere levensduur van alle waterinstallaties in huis.
Veelgestelde vragen over lekkende kranen
Hoe lang duurt het om een kraan te repareren?
Een eenvoudige O-ring vervanging duurt 30-60 minuten. Cartridge vervangen kost 1-2 uur. Complete kraan vervanging vergt 2-4 uur afhankelijk van de complexiteit van de installatie en eventuele aanpassingen aan leidingwerk.
Kan ik elke O-ring gebruiken voor mijn kraan?
Nee, O-ringen moeten exact passen qua diameter en dikte. Gebruik altijd de originele maten of neem de oude O-ring mee naar de bouwmarkt. Verkeerde maten leiden tot nieuwe lekkages of beschadiging van schroefdraad.
Waarom lekt mijn kraan nog steeds na reparatie?
Mogelijke oorzaken zijn onjuiste montage, beschadigde kraan zittingen, of onvoldoende aandraaien van moeren. Controleer alle stappen opnieuw en let vooral op de volgorde van montage. Soms is een tweede reparatie nodig voor perfect resultaat.
Moet ik het water afsluiten bij elke reparatie?
Ja, sluit altijd de watertoevoer af voordat je begint. Dit kan bij de stopkraan onder de gootsteen of bij de hoofdkraan. Sommige moderne installaties hebben afsluitkranen per apparaat die handiger zijn in gebruik.
Hoe voorkom ik kalkaanslag in mijn kraan?
Reinig wekelijks met azijn, gebruik een waterontharder bij zeer hard water, en vervang filters regelmatig. Laat water kort doorlopen na langere afwezigheid om stilstaand water te verversen.
Wanneer moet ik een complete kraan vervangen?
Vervang een kraan als reparaties meer dan 50% van de nieuwprijs kosten, bij herhaaldelijke defecten binnen een jaar, of bij onherstelbare schade aan de zittingen of het huis van de kraan.
Welke merken zijn het meest betrouwbaar?
Grohe, Hansgrohe en Ideal Standard hebben goede reputaties voor duurzaamheid. Nederlandse merken zoals Brauer bieden uitstekende kwaliteit tegen lagere prijzen. Kies altijd voor merken met goede onderdelen beschikbaarheid.
Kan een lekkende kraan mijn waterrekening beïnvloeden?
Absoluut. Een druppelende kraan verspilt 15-20 liter per dag, wat jaarlijks € 50-100 extra kosten kan betekenen. Een constante straal water kost nog veel meer en rechtvaardigt altijd snelle reparatie.
De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene uitleg en hulp bij veelvoorkomende storingen. Wij zijn geen erkend installateur of specialist. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de inhoud. Raadpleeg altijd een professional bij twijfel of gevaarlijke situaties.
